لیزر آرگون (Argon Laser) یکی از قدیمیترین و پرکاربردترین لیزرها در چشمپزشکی است که نقش مهمی در درمان بیماریهای شبکیه، عنبیه و زاویه چشم دارد.
ویژگیها و مکانیسم اثر
لیزر آرگون از نوع لیزرهای گازی است و معمولاً دارای طول موج ۴۸۸ نانومتر (آبی) یا ۵۱۴ نانومتر (سبز) میباشد. مکانیسم اثر آن بر پایهی ایجاد حرارت یا فوتوکواگولاسیون حرارتی (Thermal Photocoagulation) است. انرژی لیزر توسط رنگدانههایی مانند ملانین، هموگلوبین و زانتوپسین در شبکیه و مشیمیه جذب میشود و منجر به انعقاد عروق و تخریب کنترلشدهی بافت هدف میگردد. در نتیجه، جریان خون غیرطبیعی قطع شده، ادم کاهش مییابد و رشد عروق جدید مهار میشود.
کاربردهای بالینی لیزر آرگون
درمان رتینوپاتی دیابتی
در نوع تکثیری (PDR) از روش فوتوکواگولاسیون پانرتینال (PRP) استفاده میشود. در این روش، لیزر در سراسر محیط شبکیه (بهجز ناحیه ماکولا) تابانده میشود تا ترشح فاکتور رشد عروقی (VEGF) کاهش یافته و عروق جدید تحلیل روند.
در رتینوپاتی غیرتکثیری همراه با ادم ماکولا از روش Focal یا Grid Laser برای بستن نقاط نشتکننده استفاده میشود.
در مجموع، این درمان باعث کاهش خطر خونریزی زجاجیه و پیشگیری از کاهش بینایی میشود.درمان پارگی شبکیه
در این روش، حلقههایی از تابش لیزر در اطراف پارگی ایجاد میشود تا چسبندگی دائمی بین شبکیه و اپیتلیوم رنگدانهای (RPE) برقرار شده و از جداشدگی شبکیه (Retinal Detachment) جلوگیری شود.درمان بیماریهای عروقی شبکیه
در مواردی مانند انسداد ورید شبکیه (BRVO، CRVO) و سندرم ایسکمیک چشمی، لیزر بر نواحی ایسکمیک تابانده میشود تا از تشکیل عروق خونی جدید جلوگیری گردد.درمان بیماریهای ماکولا
در Central Serous Chorioretinopathy (CSC) مزمن، لیزر بر ناحیهی نشتی مشخصشده در فلوروسئین آنژیوگرافی تابانده میشود.
همچنین در بیماریهایی مانند Coats’ disease یا Retinal Telangiectasia، از لیزر برای بستن عروق غیرطبیعی استفاده میشود.کاربرد در بخش قدامی چشم
Argon Laser Peripheral Iridoplasty (ALPI): در بیماران مبتلا به گلوکوم زاویه بسته، لیزر بر محیط عنبیه تابانده میشود تا انقباض و کشش بافت باعث باز شدن زاویه شود.
Argon Laser Trabeculoplasty (ALT): در گلوکوم زاویه باز، لیزر به شبکهی ترابکولار تابانده میشود تا خروج زلالیه افزایش یافته و فشار داخل چشمی کاهش یابد.
درمان ضایعات عنبیه یا ملانوم کوچک چشمی
در ضایعات کوچک، با تاباندن لیزر و افزایش کنترلشدهی حرارت، بافت ضایعه تخریب میشود.
جمعبندی
لیزر آرگون با ایجاد اثر حرارتی و تخریب انتخابی بافت هدف، ابزاری مؤثر و ایمن در درمان بیماریهای شبکیه، کنترل گلوکوم و حذف ضایعات کوچک چشمی به شمار میرود و جایگاه مهمی در درمانهای غیرتهاجمی چشمپزشکی دارد.
